NGUỒN GỐC & DANH TIẾNG VÀ ĐẶC TRƯNG QUẢ CAM CHANH SƠN MAI

Nguồn gốc, danh tiếng và chất lượng cam chanh Sơn Mai

Xã Sơn Mai, một xã miền núi thuộc huyện Hương Sơn được nhiều người biết đến, bởi nơi đây là quê hương của sản phẩm cam nổi tiếng với tên gọi chung là cam Sơn Mai. Với vị ngọt thanh, đậm đà, mọng nước, mùi thơm dễ chịu đặc trưng mà các loại cam khác khó có thể sánh kịp. Cam Sơn Mai là tên gọi cho giống cam chanh có nguồn gốc từ cam Xã Đoài. Quá trình phát triển cam Sơn Mai tại Hương Sơn có thể là câu hỏi của rất nhiều người, lịch sử của quá trình du nhập và phát triển cam ở Sơn Mai như thế nào vẫn đang còn được tìm hiểu và làm rõ? Và ai là người đầu tiên trong khu vực phát triển, nhân rộng mô hình trồng cam ra toàn khu vực xã và một số khu vực lận cận của huyện Hương Sơn cho đến nay? Kể từ khi cam Sơn Mai bén rễ đến nay, chất lượng, sản lượng và diện tích trồng không ngừng tăng lên góp phần thúc đẩy kinh tế nông hộ và thay đổi bộ mặt địa phương.

Vùng đồi núi Sơn Mai có kiểu khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù cùng với địa hình đồi bát úp thoai thoải và được dãy núi Mồng Gà che chắn từ phía Đông nên nơi đây càng thuận lợi hơn trong việc phát triển cây ăn quả có múi nói chung và cây cam chanh nói riêng. Diện tích canh tác cam chanh không ngừng tăng trưởng qua các năm.  Năm 2017, diện tích đạt hơn 1.000 ha, trong đó chủ yếu tập trung ở các xã Sơn Mai, Sơn Thủy, Sơn Trường,…Theo kế hoạch phát triển định hướng xã Sơn Mai sẽ mở rộng thêm diện tích trồng cam từ 72ha diện tích đất rừng hiện có, trên đà phát triển này trong tương lai lợi nhuận từ nghề trồng cam chanh trở thành nguồn thu nhập chính của bà con nông dân địa phương.

Điều đáng lưu ý, trong những năm gần đây, khi giá trị thu về từ cây cam chanh Sơn Mai tăng cao, người dân địa phương bắt đầu chú trọng hơn từ khâu chọn giống đến quy trình chăm sóc nên năng suất và chất lượng quả cam được đảm bảo, không thua kém gì các loại cam khác trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Cam Sơn Mai không to như cam Khe Mây, màu không thật đỏ đậm như cam Thượng Lộc nhưng lại có vị ngọt đậm đà ít nơi có được. Chính vì vậy, thương hiệu cam Sơn Mai mặc dù chưa được ra “biển lớn”, nhưng danh tiếng đã lan rộng không những trên địa bàn Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh mà còn phát triển ra vùng lân cận.  Nếu đến mua cam ở các quầy ốt, chợ tại một số trung tâm thương mại như: Thị trấn Phố Châu, thị tứ Nầm, hầu hết các chủ  cửa hàng đều giới thiệu cam mình là cam Sơn Mai, mặc dù trên thực tế, cam được mua từ rất nhiều xã trong huyện. Điều đó cho thấy, tại địa phương, cam Sơn Mai đã thực sự được người tiêu dùng ưa chuộng. Vào mùa thu hoạch cam, trên khắp các con đường nối vào vùng cam Sơn Mai, xe cộ vào mua cam nườm nượp. Trung bình, có 30% cam tại đây được các thương lái ở Vinh vào đặt mua và nghiễm nhiên trở thành “cam Vinh”, bán khắp các tỉnh. Đó là chưa nói đến, nhiều tiểu thương kinh doanh cam có tên tuổi ở Hà Tĩnh cũng thường chọn cam Sơn Mai về bán, nhất là vào dịp cuối mùa. Đương nhiên, nó cũng không được mang thương hiệu cam Sơn Mai, khách hàng vẫn chấp nhận bởi vì chất lượng cam ngon, khó phân biệt.

Qua một số địa chỉ trên mạng xã hội: Youtube, Fanpage giới thiệu về cam Sơn Mai tại lễ hội, rất nhiều bình luận của bạn đọc đánh giá cao loại cam này sau khi họ đã có cơ hội thưởng thức. Vì thế, sản phẩm Cam Sơn Mai đã trở thành món quà yêu thương của khách hàng lựa chọn để gửi đến bạn bè và người thân của mình không chỉ qua hệ thống bán lẻ trực tiếp mà còn phát triển cả trên kênh online.

Để duy trì danh tiếng, chất lượng cam chanh Sơn Mai và khắc phục thực trạng nêu trên, việc tạo lập, quản lý và khai thác thương hiệu cho cam Sơn Mai là việc làm cấp thiết và quan trọng nhất trong giai đoạn hiện nay. Đồng thời làm cơ sở xây dựng thực hiện dự án: “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “cam Sơn Mai” cho sản phẩm cam chanh của huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh”. Kết quả của Dự án sẽ là công cụ góp phần bảo vệ thương hiệu đặc sản của địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm giúp người dân tăng thêm thu nhập, tạo đà phát triển cho nền kinh tế huyện Hương Sơn nói riêng và tỉnh Hà Tĩnh nói chung.

Đặc trưng của quả cam Sơn Mai được chứng nhận

Nguồn gốc địa lý của sản phẩm: Sản phẩm có nguồn gốc từ các xã, thị trấn thuộc huyện Hương Sơn như thể hiện tại Bản đồ vùng sản phẩm mang NHCN Cam Sơn Mai.

Giống: Sản phẩm có nguồn gốc từ cây cam chanh.

Chất lượng sản phẩm:

Các chỉ tiêu chất lượng về cảm quan, hình thái

STT Tên chỉ tiêu Mức chất lượng
1 Hình thái quả (*) Hình cầu hơi dẹt ở hai đầu
2 Trọng lượng quả TB(g) (*) 265,7±65
3 Đường kính quả (mm) (*) 74,9±6,5
4 Chiều cao quả (mm) (*) 65±5
5 Màu sắc vỏ (*) Màu vàng xanh.
6 Màu sắc tép quả Màu vàng cam nhạt
7 Số múi/quả (*) 9 – 12
8 Tỉ lệ khô múi quả (%) < 10 %
9 Số hạt/quả (*) < 22
10 Độ dày vỏ (mm) (*) 3,8±1,4
11 Hàm lượng chất xơ thô (%) 75-80
12 Tỉ lệ dịch quả (%) 33,9±4

Các chỉ tiêu chất lượng về tính chất lý, hóa

STT Tên chỉ tiêu Mức chất lượng
1 Ẩm độ (%) 86,6±20
2 Độ chua (TA-%) 0,705±0,1
3 Hàm lượng Vitamin C (mg/kg) (*) > 47.09
4 Xơ hòa tan (%) (*) 0,56±0,2
5 Độ Brix (*) > 6

Tiêu chuẩn đối với dịch vụ mang nhãn hiệu: Tổ chức, cá nhân có dịch vụ mua bán sản phẩm đáp ứng “Các tiêu chuẩn chứng nhận sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận” theo quy định thì được xem xét cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Cam Sơn Mai”.

 

( Đơn vị thực hiện Trung tâm CIPEK)